فلسفه نیکوکاری،چرا باید به دیگران کمک کنیم؟
۱. به خاطر خودتان (سود روانی)
کمک کردن، مرکز پاداش مغز (سیستم دوپامین) را فعال میکند. به آن «احساس گرم و مبهم» میگویند. اما فراتر از آن، کمک به دیگران احساس کارآمدی و کنترل بر زندگی را افزایش میدهد و اضطراب وجودی را کاهش میدهد. وقتی به دیگری کمک میکنید، به خودتان اثبات میکنید که «تأثیرگذار» هستید.
۲. به خاطر بقای جمعی (چشم انداز زیستی)
انسان در طول تکامل، به دلیل همکاری گروهی زنده مانده است. قبیله هایی که در آن افراد به یکدیگر کمک می کردند، شانس بیشتری برای زنده ماندن در برابر خطرات داشت. بنابراین، میل به نیکوکاری تا حدی در ژن های ما نهادینه شده است؛ ما برای بقا، به بقای دیگری نیاز داریم.
۳. به خاطر عدالت (اصل بازتابی)
اگر جامعه ای را تصور کنید که هیچکس به دیگری کمک نکند، چه جامعه ای خواهد شد؟ فیلسوفی مثل «جان رالز» میگوید: اگر نمیدانید در چه موقعیتی به دنیا می آیید (فقیر یا ثروتمند، سالم یا بیمار)، بهترین جامعه ای را انتخاب میکنید که در آن، به آسیب پذیرترین افراد کمک شود. کمک کردن، سرمایه گذاری برای جامعه ای امن تر برای خود شما و فرزندانتان است.
۴. به خاطر خودِ دیگری (ارزش ذاتی)
این عمیق ترین سطح است: دیگری، صرف نظر از سود یا ضرری که برای شما دارد، خودش هدف است. همانطور که شما دوست دارید در سختی، کسی دستتان را بگیرد، دیگری هم همین حق را دارد. این یک اصل اخلاقیِ ساده و بیرونی است: نیازی به توجیه ندارد؛ چون رنج، خودش بد است و کاهش رنج، خودش خوب.
پاسخ نهایی و جمع بندی شده:
ما کمک می کنیم چون:
· از آن لذت میبریم (روانشناختی)
· به بقای ما کمک میکند (تکاملی)
· جامعهای زیستپذیر میسازد (اجتماعی)
· و در نهایت، چون «انسان بودن» یعنی همین (اخلاقی)
اگر این چهار لایه را با هم تلفیق کنید، به پاسخی میرسید که هم عملگرایانه است،
